الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

29

تفسير مجمع البيان (فارسى)

علىّ بن ابراهيم گويد : جنّيان خدمت رسول خدا ( ص ) آمدند و به او ايمان آوردند ، و حضرت رسول ( ص ) احكام اسلام را به آنان تعليم فرمود ، و خدا سورهء جن را نازل كرد ( قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ . . . ) و هميشه به خدمت حضرت پناه مىآوردند ، و از اينجا معلوم مىشود كه حضرت محمّد ( ص ) همانگونه كه مبعوث بر انسانها بوده است مبعوث بر جنّيان هم بوده است ، و خداوند پيش از آن حضرت هيچ پيامبرى را بر انس و جن مبعوث نفرموده است . « وَ مَنْ لا يُجِبْ داعِيَ اللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي الْأَرْضِ » يعنى : كسى كه به پيامبر خدا ( ص ) ايمان نياورد نمىتواند خدا را عاجز نمايد و از چنگ او فرار كند . « وَ لَيْسَ لَهُ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءُ » يعنى : و يارانى كه او را از عذاب خدا حفظ كند ندارد ، و مىتوان گفت كه اين قسمت از آيهء از كلام الهى است كه ابتداء بيان شده است . « أُولئِكَ » يعنى : آنان كه به دعوت رسول خدا ( ص ) پاسخ مثبت نميدهند . « فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » در گمراهى آشكارى هستند . آن گاه خداوند با اشاره به قدرتش بر زنده نمودن اموات و بازگشت دوباره مىفرمايد : « أَ وَ لَمْ يَرَوْا » يعنى : آيا نمىدانند . « أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ » آن خدايى كه آسمانها و زمين را به وجود آورده . « وَ لَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ » و در آفرينش آنها هيچ نوع خستگى و رنجى نديد ، و از آفرينش آنها هم عاجز نبود ، گفته مىشود : ( عيى فلان بأمره ) يعنى : فلانى راه به كار خود نبرد ، و نتوانست آن را انجام دهد . « بِقادِرٍ » باء در آن زائده است ، و محل قادر رفع است كه خبر آن باشد .